Koninklijk College Zeemanshoop

Historie

Historie

In Leiden staat een voormalige Zeevaartschool. Een prachtig monument welke in 2002 is gerenoveerd. Hier een stukje historie:

Kweekschool voor Zeevaart

 

Adres:        Noordeinde 2a
Datering:   1878-1879
Architect:   C. Blansjaar en P.G. Lancel
Status:       rijksmonument

De voormalige Zeevaartschool aan het Noordeinde wordt eigenlijk opgericht als een soort opvangplaats voor Leidse straatschoffies die voor galg en rad in armoede opgroeien. In december 1855 beginnen vierentwintig jongens aan hun opleiding tot matroos, in een kil en vochtig gebouw. In 1858 wordt een nieuw internaat voor de huisvesting van de aankomende matrozen in gebruik genomen. Het huidige hoofdgebouw wordt gebouwd in 1878-79, naar ontwerp van C. Blansjaar en P.G. Lancel. Het biedt plaats aan driehonderd jongens. 

Commandobrug

De inrichting van het internaat is geïnspireerd op de indeling van een schip. Zo heeft de kap van het gebouw de vorm van een omgekeerde kiel, wordt in het trappenhuis een heuse commandobrug gebouwd, slapen de jongens in hangmatten en kunnen ruimtes in een mum van tijd worden omgebouwd van eetzaal tot slaapzaal en tot recreatiezaal. Zo gaat het later op het schip ook. Boven de hoofdentree wordt in 1879 een borstbeeld van Prins Hendrik geplaatst, de erevoorzitter van de school. Het is een gift van de Leidse burgerij.  

Bestemmingen

Door steeds strengere eisen aan de ‘jantjes’ te stellen, worden er steeds minder jongens toegelaten. Groeiend antimilitarisme van vlak voor de Eerste Wereldoorlog veroorzaakt eveneens een dalend aantal aanmeldingen. In 1914 wordt de Kweekschool voor Zeevaart omgezet in een opleiding voor leerling-officieren bij de Koninklijke Marine, een opleiding die tot 1922 in Leiden blijft bestaan. Vervolgens worden er tot 1932 kustwachtsoldaten geschoold. Daarna dient het gebouw als onderkomen voor onder meer de Rijksuniversiteit, de Wehrmacht en de Mijnenopruimingsdienst. Het in 1885 bij de school opgetrokken ontspanningslokaal is inmiddels gesloopt, evenals het in 1914-1915 gebouwde bijgebouw met gymnastieklokaal. In mei 2002 worden aangevangen met de renovatie van de "Kweekschool voor Zeevaart", een Rijksmonument, liggend tussen het Noordeinde en het Galgewater, dat in de volksmond ook wel bekend staat als "De Zeevaartschool". Er is nu een advocatenkantoor gehuisvest.